Cát cánh, tên khác cát ngạnh, khổ ngạnh… vị thuốc là rễ cây cát cánh có công dụng trị hầu họng sưng đau, khàn tiếng, ho nhiều đờm.
1.Tính chất, đặc điểm của cát cánh
Dược liệu là những miếng mỏng thái vát hình bầu dục hoặc các hình dạng không đồng đều nhau. Bề ngoài có màu trắng hoặc màu vàng nhạt, khá hẹp, hình thành các vòng tuổi rất rõ, màu be nhạt; phần chất gỗ rộng, có các đường vân hình tên bắn và các khe nứt tương đối nhiều, chất chắc mà giòn, dễ bẻ gẫy, có miếng ở mặt cắt có hình các hạt.
Loại nào khô, rễ dài, mập, chất rắn chắc, màu trắng, vị đắng là loại tốt.
2. Công dụng của cát cánh
Cát cánh tính hơi ôn, vị ngọt, cay, đắng, lợi về kinh tỳ.
Công dụng: Long đờm, lợi họng, tiêu mủ. Dùng trong các trường hợp ho nhiều đờm, buồn bực khó chịu trong ngực, hầu họng sưng đau, khàn tiếng, phổi sưng thổ đờm, các vết lở loét mưng mủ...
Theo các nghiên cứu của y học hiện đại, dược liệu hàm chứa các chất có tác dụng long đờm, chống viêm nhiễm.
Cây cát cánh.
3. Các bài thuốc từ cát cánh3.1. Chữa ho nhiều đờm
Cát cánh 9g, sắc uống, chia 2 phần, uống trong ngày.
Dùng trong trường hợp ho nhiều đờm, buồn bực khó chịu trong ngực, đau họng, khản tiếng...
3.2. Chữa sưng phổi
Cát cánh 50g, cam thảo 100g. Sắc 2 nước, trộn lẫn, uống ngày 1 thang, chia 2 lần. Dùng cho người phổi sưng nôn ra mủ, vết thương mung mủ nhưng chưa loét.
3.3. Chữa viêm phổi, viêm phế quản mạn tính
Rau diếp cá 36g, cát cánh 15g. Sắc 2 nước, trộn lẫn, uống ngày 1 thang chia 2 lần.
3.4. Chữa viêm amiđan cấp tính
Cát cánh 10g, sinh địa 30g, cam thảo 5g, mạch môn đông 12g. Sắc 2 nước, trộn lẫn, uống ngày 1 thang, chia 2 phần, uống trong ngày.
3.5. Chữa viêm họng cấp tính
Rễ sơn đậu 20g, cát cánh 10g, hoa kim ngân 6g, mạch môn đông 8g. Sắc 2 nước. Uống ngày 1 thang, chia 2 phần, uống trong ngày.
3.6. Chữa viêm thanh quản
Cát cánh sao 5g, kha tử nướng 5g, cam thảo sao 2g, thục địa 6g. Sắc 2 nước, uống ngày 1 thang, chia 2 phần, uống trong ngày.
Vị thuốc cát cánh.
3.7. Chữa viêm phổi, ho đờm có mủ
Cát cánh 15g, nhân hạt bí đao 12g, rau giấp cá 30g, cam thảo 6g. Sắc 2 nước, uống ngày 1 thang, chia 2 phần, uống trong ngày.
3.8 Gỉam ho tiêu suyễn
Huyền sâm 9g, mạch môn đông 9g, cát cánh 9g, cam thảo 3g.
Các vị trên nghiền thành bột mịn, trộn đều, rây nhỏ, chia làm 2 gói, mỗi lần 1 gói, hãm với nước sôi trong bình kín. Bài thuốc này giảm ho tiêu suyễn, dùng cho người bị ho do phế âm bất túc.
3.9. Chè nhuận phổi giảm ho
Huyền sâm 60g, mạch môn đông 60g, cát cánh 30g, cam thảo 15g, ô mai 24g.
Nghiền chung thành bột mịn, trộn đều, đựng vào túi, mỗi túi 18g. Hãm nước sôi, uống thay trà. Uống ngày 2 lần, mỗi lần 1 gói. Chủ trị các bệnh ám hư nội nhiệt, khô nước bọt, miệng khát, ho ít đờm, đờm đặc khó long, họng bất lợi, tiếng nói khản đặc.
4. Những kiêng kỵ khi dùng thuốc
- Không uống quá liều lượng.
- Người bị lao phổi, ho lâu ngày, viêm phế quản ho khan ít đờm, kiêng uống riêng 1 vị cát cánh với lượng nhiều và thời gian kéo dài.
- Người viêm loét dạ dày, xuất huyết dạ dày kiêng uống nhiều.
BS. Vũ Quốc Trung
Nguồn: https://suckhoedoisong.vn//cat-canh-vi-thuoc-bao-ve-hong-long-dom-chong-viem-169220221231954892.htm
-
Bị ngứa vùng ngực, nguyên nhân không hề đơn giản như chị em vẫn nghĩ
-
Lời khuyên dành cho những phụ nữ mới mang thai lần đầu
-
Cách làm trắng da bằng vitamin E cực đỉnh ít ai biết
-
Những công dụng không ngờ của túi trà lọc
-
Cách dưỡng trắng sáng vùng da thâm dưới nách
-
Trị táo bón không cần dùng thuốc
-
Quảng Nam thêm 12 F0, 8 ca liên quan karaoke Paradise ở Tam Kỳ
-
Những bài tập đơn giản 'hô biến' mỡ nách
-
Lấy mẫu xét nghiệm 38 người tiếp xúc gần với chuyên gia nghi mắc COVID-19
-
10 tín hiệu 'cầu cứu' của cơ thể cho thấy suy thận đang đến rất gần